جهش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در عمان؛ فرصت‌ها، چالش‌ها و چشم‌انداز آینده
اشاره
مرکز ملی آمار عمان اعلام کرد که حجم سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در این کشور تا پایان سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۵ به بیش از ۷۹.۵ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، رشد ۲۰.۶ درصدی را نشان می‌دهد. بخش نفت و گاز با سهم ۸۱ درصدی، همچنان جذاب‌ترین حوزه برای سرمایه‌گذاران خارجی است. انگلستان با سرمایه‌گذاری بیش از ۴۰ میلیارد دلار، بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار در عمان باقی مانده است. این رشد، نتیجه اصلاحات اقتصادی، ثبات سیاسی و تلاش برای تنوع‌بخشی به اقتصاد عمان در منطقه پرتلاطم خاورمیانه است.
به گزارش خبرگزاری دیپلماسی اقتصادی، مقاله زیر می‌کوشد جهش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در عمان را در چند بخش فرصت‌ها، چالش‌ها و چشم‌انداز آینده بررسی کند.
مقدمه
سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی توسعه اقتصادی، نقش تعیین‌کننده‌ای در انتقال فناوری، ایجاد اشتغال، ارتقای بهره‌وری و تقویت زیرساخت‌های تولیدی ایفا می‌کند. سلطنت عمان، در سال‌های اخیر با اتخاذ سیاست‌های اصلاحی، تلاش کرده است تا از یک اقتصاد متکی بر نفت به سوی اقتصادی متنوع و پایدار حرکت کند. آمارهای سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهند که این کشور در مسیر جذب سرمایه‌گذاری خارجی موفقیت چشم‌گیری داشته است.
روند رشد سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی
- حجم کل سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی تا پایان سه‌ماهه اول ۲۰۲۵ به ۷۹.۵ میلیارد دلار رسید.
- این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته (۶۶ میلیارد دلار) رشد ۲۰.۶ درصدی را نشان می‌دهد.
- جریان ورودی سرمایه‌گذاری در این دوره ۱۳.۵ میلیارد دلار بوده که نسبت به ۱۰.۶۸ میلیارد دلار در سه‌ماهه اول ۲۰۲۴، رشد قابل توجهی داشته است.
این رشد، بازتابی از اصلاحات ساختاری، ثبات سیاسی و اقتصادی و تقویت زیرساخت‌های قانونی در عمان است؛ به‌ویژه در منطقه‌ای که با نوسانات ژئوپلیتیکی مواجه است.
تمرکز سرمایه‌گذاری در بخش‌های اقتصادی
| بخش اقتصادی | حجم سرمایه‌گذاری کل | جریان ورودی سه‌ماهه اول ۲۰۲۵ | سهم از کل FDI |
| نفت و گاز | ۶۴.۲ میلیارد دلار | ۱۲.۵ میلیارد دلار | ۸۱٪ |
| صنایع تولیدی | ۷.۱۵ میلیارد دلار | ۱.۵ میلیارد دلار | ~۹٪ |
| واسطه‌گری مالی | ۳.۳۸ میلیارد دلار | ۵۶۶ میلیون دلار | ~۴٪ |
| املاک و فعالیت‌های تجاری | ۱.۷ میلیارد دلار | کاهش ۳۶.۸٪ نسبت به سال قبل | ~۲٪ |
| سایر بخش‌ها | ۳.۱۲ میلیارد دلار | – | ~۴٪ |
تمرکز بالای سرمایه‌گذاری در بخش نفت و گاز نشان‌دهنده وابستگی ساختاری اقتصاد عمان به منابع انرژی است. با این حال، رشد صنایع تولیدی و واسطه‌گری مالی می‌تواند نشانه‌ای از آغاز تنوع‌بخشی باشد.
کشورهای سرمایه‌گذار اصلی
| کشور | حجم سرمایه‌گذاری | سهم از کل FDI |
| انگلستان | ۴۰.۴۹ میلیارد دلار | ۵۰.۹٪ |
| آمریکا | ۲۰.۳۴ میلیارد دلار | ~۲۵٪ |
| کویت | ۳.۱۷ میلیارد دلار | ~۴٪ |
| چین | ۲.۳۲ میلیارد دلار | ~۳٪ |
| امارات متحده عربی | ۱.۹۵ میلیارد دلار | ~۲.۵٪ |
| قطر | ۱.۷۳ میلیارد دلار | ~۲٪ |
| هلند | ۹۵۰ میلیون دلار | ~۱.۲٪ |
| هند | ۷۹۵ میلیون دلار | ~۱٪ |
| سایر کشورها | ۵.۸ میلیارد دلار | ~۷٪ |
حضور پررنگ انگلستان و آمریکا در پروژه‌های کلان نفتی، فرصت مناسبی برای انتقال فناوری، ارتقای مهارت نیروی کار محلی و افزایش تولید ملی فراهم کرده است.
چالش‌ها و هشدارها
- کاهش سرمایه‌گذاری در بخش‌هایی مانند املاک، برق و آب و ساخت‌وساز می‌تواند نشانه‌ای از اشباع بازار، کاهش بازدهی یا موانع قانونی باشد.
- تمرکز بیش از حد بر نفت و گاز، اقتصاد عمان را در برابر نوسانات جهانی قیمت انرژی آسیب‌پذیر می‌سازد.
- برای دستیابی به رشد پایدار، تنوع‌بخشی به اقتصاد و جذب سرمایه در بخش‌های دانش‌بنیان، گردشگری، حمل‌ونقل و فناوری اطلاعات ضروری است.
چشم‌انداز آینده
رشد ۲۰ درصدی FDI در یک سال، نشان‌دهنده توانمندی عمان در حفظ ثبات و جذابیت اقتصادی است. با ادامه اصلاحات، توسعه زیرساخت‌های قانونی و فنی، و ایجاد مشوق‌های سرمایه‌گذاری، عمان می‌تواند به یکی از قطب‌های سرمایه‌گذاری منطقه‌ای تبدیل شود. همچنین، بهره‌گیری از سرمایه‌گذاران استراتژیک برای انتقال دانش و فناوری، کلید موفقیت بلندمدت این کشور خواهد بود.
